Nitraatrijke groenten zoals spinazie, andijvie en rode biet mag je baby gewoon eten, ook al bij de eerste hapjes. Het oude advies om ze uit te stellen of te beperken is achterhaald. Waar je wel op let: maak flesvoeding met kraanwater en nooit met water uit een eigen bron of put.
Dat je spinazie niet mocht bewaren en opwarmen, en dat je baby beter geen andijvie kon eten, dat wist vroeger elke moeder. Maar weet je eigenlijk waarom dat advies er was, en waarom het nu niet meer geldt?
Wat is nitraat?
Nitraat is een stof die van nature in groenten en grondwater voorkomt. Het meeste nitraat zit in bladgroenten en in stengels en stelen. Daarom bevat groente waarvan we de ‘bloem’ eten, zoals bloemkool en broccoli, minder nitraat dan bladgroente zoals spinazie. In het lichaam kan nitraat worden omgezet in nitriet. Lange tijd werden nitraat en nitriet gezien als schadelijke stoffen, vooral voor baby’s.
Waarom was nitraat een zorg bij baby’s?
Baby’s jonger dan 6 maanden maken nog weinig maagzuur. Daardoor kan in hun lichaam makkelijker nitriet ontstaan dan bij volwassenen. Bovendien bindt nitriet zich bij baby’s makkelijker aan de eiwitten die zuurstof door het lichaam vervoeren. Bij heel veel nitriet kan dat een zuurstoftekort geven. Dat staat bekend als de ‘blauwebabyziekte’: een blauwe kleur rond de mond, handen en voeten. Gelukkig komt dat in Nederland, met ons schone en veilige kraanwater, vrijwel niet meer voor. Het speelde vooral bij flesvoeding die met nitraatrijk putwater was gemaakt.
Wat is het advies nu?
Uit onderzoek van het RIVM blijkt dat je je over nitraatrijke groente in de babyhap geen zorgen hoeft te maken. Jij en je baby kunnen veilig alle soorten groenten eten (zie groentehapjes maken). Dat betekent:
- Je hoeft nitraatrijke groenten niet uit te stellen tot na 6 maanden.
- Er geldt geen maximum meer van 2 keer per week.
- Ook het advies om spinazie of andere nitraatrijke groente niet samen met vis te eten, is vervallen.
Diepvriesgroente en potjes babyvoeding worden vaak gemaakt van nitraatarme soorten. Maar ook als je zelf kookt met spinazie of andijvie, is dat dus prima.
Welke groenten zijn nitraatrijk?
| Nitraatrijk | Nitraatarmer |
|---|---|
| Andijvie | Bloemkool en broccoli |
| Rode biet | Wortel |
| Spinazie | Sperziebonen en doperwten |
| Sla en postelein | Courgette en paprika |
| Bleekselderij en venkel | Tomaat en komkommer |
| Chinese kool, paksoi en spitskool | Pompoen en pastinaak |
| Koolrabi, raapstelen, snijbiet en waterkers | Prei en ui |
Voor de babyhap maakt die indeling dus niet meer uit. Het is vooral handig om te weten waarom je dit soort lijstjes nog tegenkomt in oude boekjes.
Waar let je wel op?
- Flesvoeding: gebruik kraanwater (of mineraalwater zonder koolzuur) en nooit water uit een privébron, zoals een eigen put. Daar kan meer nitraat in zitten, bijvoorbeeld door bemesting van akkers in de buurt (zie Voedingscentrum over nitraat).
- Bewaren: net als bij elk groentehapje: een portie kan tot de volgende dag in de koelkast, in de vriezer tot 3 maanden. Ontdooide hapjes vries je niet opnieuw in.
- Afwisselen: geen nitraatregel, maar gewoon goed voor je baby. Hoe meer verschillende groenten hij leert kennen, hoe beter.
Nitriet in vleeswaren
Nitriet wordt ook als conserveermiddel aan vleeswaren toegevoegd, om ze langer houdbaar te maken en te beschermen tegen bacteriën. Op het etiket heet dat E249 (kaliumnitriet) of E250 (natriumnitriet). Ook E251 en E252 (natrium- en kaliumnitraat) kom je tegen. De toegestane hoeveelheden liggen ver onder de nitraatgehaltes van groenten. Kies voor je baby overigens liever geen vleeswaren: daar zit vaak veel zout in.
Lees ook: spinazie voor je baby + 3 recepten, zelf babyvoeding maken en help, de babyvoeding is op.
