Je baby lekker dicht tegen je aan in bed. Voor veel ouders voelt dat als het meest natuurlijke wat er is, en toch is weinig zo omstreden als co-sleeping. Co-sleeping is samen slapen met je baby: in hetzelfde bed, of met het bedje op jouw slaapkamer. In deze blog lees je wat de Nederlandse richtlijn adviseert, welke risico’s er zijn en tot welke leeftijd samen slapen wenselijk is.
In het kort
- Laat je baby de eerste zes maanden slapen in een eigen bedje op jouw slaapkamer, dicht bij je bed.
- Samen in één bed slapen wordt afgeraden, zeker de eerste 4 maanden. Rookt een van de ouders, dan de eerste 6 maanden.
- Val nooit samen met je baby in slaap op de bank of in een stoel: daar is het risico op wiegendood het grootst.
- Roken, alcohol, drugs, slaapverwekkende medicijnen en grote vermoeidheid maken samen slapen extra gevaarlijk.
- Na een half jaar mag je kind naar een eigen kamer. Veel ouders doen dat rond de eerste verjaardag.
Wat is co-sleeping precies?
Samen slapen met een baby voelt voor veel ouders als de beste manier om de baby veilig te houden.
Het is natuurlijk om te voelen dat het dichtbij je hebben van je baby de beste plek is. Het kan ook ontmoedigend zijn om alle veiligheidsmaatregelen te onderzoeken die betrekking hebben op baby’s en peuters. Over hun slaapomgeving om wiegendood, om verstikking en andere gevaarlijke omstandigheden te voorkomen. Toch laat onderzoek zien dat samen in één bed slapen risico’s met zich meebrengt. De Nederlandse richtlijn raadt het daarom af, vooral voor baby’s jonger dan 4 maanden.
Wat de Nederlandse richtlijn veilig slapen adviseert
Consultatiebureaus werken met de JGZ-richtlijn Preventie wiegendood. VeiligheidNL vat de basis samen in de 4 van Veilig Slapen: je legt je baby op de rug, in een eigen bedje, in een slaapzak en in een leeg bedje zonder kussens, knuffels of losse dekens. Het bedje of de wieg staat de eerste zes maanden op de slaapkamer van de ouders, zo dicht mogelijk bij jullie bed. Past dat niet, dan is een aanschuifbedje dat vastzit aan jullie bed een alternatief.
Het ouderbed zelf is geen veilige slaapplek voor een baby. Je kindje kan oververhit raken, bekneld raken tussen matras en bedrand, uit bed vallen of je rolt in je slaap tegen of op je baby. Die risico’s worden groter als je erg moe bent, gerookt hebt, alcohol hebt gedronken of medicijnen gebruikt die slaperig maken. Samen in slaap vallen op de bank of in een fauteuil is nog gevaarlijker dan in bed. Borstvoeding verlaagt het risico op wiegendood, maar volgens de richtlijn weegt dat niet op tegen het risico van samen in één bed slapen. Ook na vier tot zes maanden blijven dekbedden, kussens en een zacht matras in het grote bed een risico.
Val je ‘s nachts tijdens het voeden bijna in slaap, leg je baby dan terug in het eigen bedje voordat je zelf wegzakt. Twijfel je over de slaapplek of heb je vragen over wiegendood, bespreek het dan met het consultatiebureau of je huisarts.
Zorgen over verstikking en psychologische problemen
De zorgen gaan deels over verstikking en deels over het ontwikkelen van psychologische problemen. Zoals depressie, angst en grensproblemen naarmate de baby ouder wordt. Nieuwere onderzoeken suggereren dat baby’s die samen met hun ouders hebben geslapen geen extra risico lopen op emotionele of gedragsproblemen later in hun jeugd. Dat gaat over de geestelijke gezondheid, niet over wiegendood: voor de veiligheid blijft een eigen bedje het advies.
Wanneer een kind naar een eigen slaapruimte gaat, is daarna vooral een keuze van het gezin. Veel ouders kiezen rond de leeftijd van één jaar voor een eigen kamer. Dit om een opkomend zelfgevoel mogelijk te maken en zelfstandigheid op de lange termijn te bevorderen.
Leer jouw kind beetje bij beetje om onafhankelijk te worden
Als we onze kinderen heel lang onze ruimte laten delen, kan het lastiger worden om later zelfstandig te slapen. Als ouders het gevoel hebben dat ze dicht bij hun baby willen slapen, is een wieg of aanschuifbedje naast het bed een veilig alternatief.
Het delen van een kamer met jouw kind kan ook een goede impact hebben. Omdat je kind zich veiliger kan voelen door dicht bij je te slapen. Zodra je kind naar een eigen ruimte gaat, krijgt het de kans om zichzelf te leren kalmeren en zelf in slaap te vallen. Leer je kind dat beetje bij beetje.
Samen slapen met een peuter
Samen slapen komt vaak voor tijdens de eerste twee levensjaren. Dit houdt vaak in dat je kind in jouw bed slaapt of dat zijn bed in dezelfde kamer staat. Het is een methode die door ouders wordt gebruikt om kinderen te helpen zich ‘s nachts minder gestrest te voelen. Veel ouders vinden het prettig om uiterlijk rond de leeftijd van twee jaar te stoppen, omdat het overstappen naar een eigen bed lastiger kan worden naarmate je langer wacht.
Een kind dat altijd naast een ouder in slaap valt, heeft vaak moeite om zelf in slaap te komen. Dat kan voor onrustige nachten zorgen, voor je kind en voor jou.
Angst en stress
Daarnaast kan het overschakelen naar zelfstandig slapen best spannend zijn als je kind ouder is. Omdat het zo gewend was iemand te hebben om op te vertrouwen tijdens het slapen. Zodra het begint over te schakelen naar zelfstandig slapen, kan het moeite krijgen om zichzelf te kalmeren. Kleine stapjes helpen: eerst samen in de kamer blijven tot je kind slaapt, daarna steeds iets eerder weggaan.
Slaapt je kleuter nog bij jou?
Slaapt je kind als kleuter nog steeds bij jou, dan kun je het slapen in een eigen ruimte stap voor stap introduceren. Een vaste leeftijd is er niet, maar veel ouders merken dat het makkelijker gaat naarmate ze er eerder mee beginnen.
Ook is de algemene vuistregel dat wanneer kinderen naar school gaan, ze meer moeten worden blootgesteld aan onafhankelijkheid. Zodat ze kunnen ervaren hoe ze willen dat dingen voor zichzelf werken en niet altijd op hun ouders vertrouwen. Dit is wanneer ze dingen kunnen uitzoeken en ook kunnen oefenen met het nemen van beslissingen.
Tot slot
Dicht bij je kind slapen geeft geborgenheid, en in de eerste maanden is een eigen bedje op jouw kamer de veiligste manier om dat te doen. Of je daarna je kamer nog een tijd deelt, is aan jou. Veel ouders kiezen rond de eerste verjaardag voor een eigen kamer, maar wat het beste werkt, verschilt per kind en per gezin.
Veelgestelde vragen
Mag mijn baby in mijn bed slapen?
De Nederlandse richtlijn raadt samen in één bed slapen af, zeker in de eerste 4 maanden en bij rokende ouders de eerste 6 maanden. Het veiligst is een eigen bedje op de slaapkamer van de ouders.
Hoe lang moet mijn baby op mijn kamer slapen?
Het advies is om het bedje de eerste zes maanden op de ouderslaapkamer te zetten, zo dicht mogelijk bij het bed van de ouders. Daarna mag je kind naar een eigen kamer.
Is een aanschuifbedje een veilig alternatief?
Ja, een aanschuifbedje dat vastzit aan het ouderbed wordt genoemd als alternatief als er geen ruimte is voor een los bedje. Je baby heeft dan een eigen slaapplek en ligt toch dicht bij je.
Waarom is samen slapen op de bank zo gevaarlijk?
Samen in slaap vallen op een bank of in een stoel geeft een veel hoger risico op wiegendood dan in bed, omdat je baby kan wegglijden of bekneld kan raken. Leg je baby daarom altijd terug in het eigen bedje als je slaap krijgt.
