zwanger worden

PCOS: dwarsligger bij kinderwens

Vochtblaasjes die zwangerschap bemoeilijken

PCOS staat voor polycysteus-ovariumsyndroom. Als je zwanger wilt worden kan PCOS behoorlijk dwarsliggen. 5 tot 15 procent van de vrouwen krijgt ermee te maken, waarvan sommige in ernstige mate.

 

PCOS staat voor polycysteus-ovariumsyndroom. Dat zal niet bij iedereen direct een lampje doen branden, maar letterlijk betekent dit dat er meerdere (poly) vochtblaasjes (cysten) in de eierstok (ovarium) aanwezig zijn. De directe gevolgen voor je gezondheid vallen mee, maar bij een kinderwens ligt PCOS vaak dwars.

Wat gebeurt er bij PCOS

Hoe de vochtblaasjes die PCOS veroorzaken ontstaan is niet helemaal duidelijk. Waarschijnlijk is het een combinatie van factoren op hormonaal gebied. Bij vrouwen die PCOS hebben, is geconstateerd dat zij een verhoogde of juist verlaagde waarde hebben van een aantal hormonen:

  • Teveel aan LH (luteïniserend hormoon): het hormoon dat de eisprong opwerkt;
  • Teveel aan insuline: het hormoon dat de waarde van de bloedsuiker regelt;
  • Teveel aan het geslachtshormoon testosteron;
  • Te weinig aan FSH (follikel stimulerend hormoon); het hormoon dat de rijping van de eiblaasjes stimuleert.

Rijping

Door al deze verhogingen en verlagingen wordt de rijping van de eiblaasjes verstoord en ontstaan meerdere, kleine met vocht gevulde blaasjes in de eierstok. Het gevolg: de eisprong blijft vaak uit en de menstruatiecyclus wordt onregelmatig of blijft zelfs helemaal weg.

PCOS vermindert de vruchtbaarheid waardoor het lastiger is zwanger te worden. Daarnaast kan het op korte termijn overbeharing, acné en overgewicht veroorzaken. Op de lange termijn kan PCOS bijdragen aan het krijgen van suikerziekte, hart- en vaatziekten en hoge bloeddruk. Ook is er een verhoogde kans op kanker van het baarmoederslijmvlies.

Familiekwaal

PCOS komt voor bij 5 tot 15 procent van alle vrouwen en lijkt bovendien een familiekwaal: binnen sommige families komt het vaker voor dan bij andere. Ook overgewicht speelt een rol. PCOS kan overgewicht veroorzaken, maar vrouwen die aanleg hebben voor PCOS krijgen het eerder als ze dikker worden.

Gevolgen

De zichtbare gevolgen van PCOS zijn dus overbeharing, acné en overgewicht. Om de diagnose met zekerheid te kunnen stellen, wordt met bloedonderzoek de waarde van de hormonen gemeten. Met echoscopisch onderzoek kunnen de eierstokken worden gecontroleerd op de aanwezigheid van vochtblaasjes. Meer dan twaalf is een slecht teken.

Behandeling

Hoewel dus niet helemaal duidelijk is hoe PCOS ontstaat, kan het syndroom goed behandeld worden. Afvallen, gezond eten en bewegen zijn – zoals altijd – de toverwoorden. Voor de behandeling van acné zijn er medicijnen en overbeharing betekent epileren, harsen of permanent laten verwijderen.

Als de menstruatie uitblijft is het verstandig om minstens vier keer per jaar een bloeding op te wekken om het slijmvlies van de baarmoeder af te stoten. Hiermee wordt de kans op baarmoederslijmvlieskanker verminderd. Meestal kan dit gewoon met behulp van de pil, maar bespreek het wel even met de huisarts.

Zwanger

Echte problemen doemen op als iemand met PCOS zwanger wil worden. Daarvoor zijn, naast afvallen, andere behandelingen uitgevonden. Deze bestrijden niet zozeer de vochtblaasjes, maar stimuleren de maandelijkse eisprong:

  • Slikken van clomifeen citraattabletten gedurende 4 à 5 dagen na een menstruatie (kans op een eisprong: 80 procent, kans op een zwangerschap: ruim 50 procent. Bijwerkingen: kleine kans op stemmingsveranderingen)
  • Gonadotrofineinjecties met een follikel stimulerend hormoon (kans op een eisprong: 90 procent, kans op een zwangerschap: 50 procent. Verhoogde kans op het krijgen van meerlingen. Op deze behandeling volgt altijd een echoscopie)
  • Laparoscopische elektrocoagulatie van de eierstokken (een kijkoperatie onder narcose waarbij kleine gaatjes in de eierstokken worden gebrand. Daardoor verandert de aanmaak van de hormonen en kan de eisprong optreden. De kans op een zwangerschap is lager dan bij de tabletten en injecties. Bijwerkingen: kans op verklevingen in de eierstokken)
  • Metforminetabletten (pas vrij recent ontdekt als middel tegen de gevolgen PCOS en waarschijnlijk vooral geschikt voor vrouwen met overgewicht of te hoge insulinewaarden. Kans op eisprong en zwangerschap: onbekend. Bijwerkingen: maag-darmklachten)

Onderschat de invloed van PCOS op je leven niet als je zwanger wilt worden. Afvallen is zwaar en tabletten, injecties en ziekenhuisbezoeken gaan je niet in de koude kleren zitten. Vergeet ook niet dat behandelingen niet aan kunnen slaan en dat dat emotioneel behoorlijk zwaar kan zijn. Erover praten met lotgenoten of een professional is geen overbodige luxe.

  

Door: Remco Faasen

Bronnen: Nederlandse Vereniging voor Obstetrie & Gynaecologie, , Freya - vereniging voor mensen met vruchtbaarheidsproblemen

11-04-2012

Laatst gewijzigd op: 11-04-2012

Bron : www.gezondheidsnet.nl