van 4 naar 5 jaar, de ontwikkeling van je kleuter per kwartaal

kleuter radslag

De ontwikkeling van je kind van 4 jaar naar 5 jaar 

4 jaar en een kwart.

Welkom in een jaar waarin je kleuter nog beter wordt in wat hij al kan en razend snel bij leert ! Het vierde levensjaar is een levendig, energiek en sociaal jaar. Helemaal zeker van z"n zaak als het gaat om: lopen, praten, tekenen en bouwen, is je vierjarige er helemaal klaar voor om er het meeste van te maken! En zelfs de meest verlegen 4 jarige vind het leuk om in gezelschap te zijn van ouders, broertjes, zusjes vriendjes en vriendinnetjes. Alles is goed. Vanaf de kleinste baby, waarnaast zij zich zo fijn "groot" voelen tot de oudste grootouder. Iedereen is even fascinerend op dit moment in hun leven, van de postbode tot neven en nichten tot nieuwe gezichten in het kinderdagverblijf.

Je leven als ouder

Je kind heeft voor z'n verjaardag waarschijnlijk een heleboel cadeau's gekregen. Tijd voor een "na de verjaardags-opruiming" Waarschijnlijk vind je bij het speelgoed een heleboel waar allang niet meer mee gespeeld wordt. Als je het aan je kind zou vragen, dan mag er echt niks weg ! Maar op deze leeftijd hebben ze vaak niet in de gaten dat er speelgoed verdwijnt. Durf je het niet aan? Zet dat wat jij vindt dat weg kan eerst even uit het zicht (op zolder bijvoorbeeld )en.... wacht het even af. Het is ook slim om al die nieuwe speeltjes niet allemaal tegelijk te laten gebruiken, zet wat weg en breng het later terug in roulatie. Een kind met teveel speelgoed om zich heen, kan zich vaak slecht op een ding concentreren. Minder speelgoed te gelijk, geeft rust. Voor ouder en kind.

Cognitieve ontwikkeling: tijd

Vaste routines geven niet alleen structuur in het dagelijks leven van je kind. Ze leren je kind ook iets over tijd en regelmaat. Nu je kind 4 jaar is, is het goed in staat die dagelijkse routine te begrijpen. Eigenlijk groeien en bloeien ze erop, want het biedt ze rust en veiligheid. Je zult zelf merken dat ze een aantal dingen al automatisch gaan doen. Na het bad de tandenborstel pakken bijvoorbeeld. Je kleuter begrijpt zaken als heden, verleden en toekomst, en dit jaar wordt dat begrip nog beter. Hij snapt dat de dag op de nacht volgt en dat morgen de volgende dag is. Als hij het nog niet kan, zal hij heel binnenkort het verschil tussen: over een paar minuutjes en over een uur begrijpen.           

Wat kun je doen om je kind hierbij te helpen:

Hou je zoveel mogelijk aan een vaste routine. Bespreek de plannen van de dag met je kleuter. Als we zijn aangekleed gaan we ontbijten en na het ontbijten gaan we naar de winkel. Benoem ook duidelijk tijden, ook al kan je kind nog - lang -  geen klok kijken. "Als je zus om 3 uur uit school komt , dan ..." Voor grote feesten, zoals verjaardagen of Sinterklaas, kun je een kalender bij houden, waarbij je steeds 's avonds een dag weg-streept Bekijk samen de foto's uit de baby-tijd. Kijken naar z"n verleden helpt de kleuter "tijd" te begrijpen.

Motorische ontwikkeling: fijne motoriek

Raakt je kleuter geweldig uit z'n hum omdat zaken als knopen dicht doen, veters strikken niet willen lukken ? Dat kan wel kloppen, wat de ontwikkeling van z’n fijne motoriek aangaat, is je kind nog lang niet klaar. En het feit dat kleuters nu niet bepaald geduldig zijn, helpt ook al niet echt mee... Tijd voor speelgoed dat deze fijne motoriek verder helpt ontwikkelen dus, Lego, Knex, playmobiel. Alles wat uit en inelkaar gepeuterd moet worden en eindeloos weer kan worden opgebouwd en afgebroken. Dit soort speelgoed ontwikkelt tegelijkertijd de verbeelding van je kind, wat wil je nu nog meer? Tekenen, kralen rijgen, strijkkralen, klei en, pay dough, het is allemaal geweldig goed speelgoed voor deze leeftijd. Het stimuleert zowel de fantasie als de fijne motoriek.

Vier jaar en een half

Cognitieve ontwikkeling: concentratie

De meeste kleuters kunnen nu veel langer en geconcentreerder spelen dan een jaar geleden. Ze lopen minder snel weg bij hun spelletje en kunnen zelfs zo verdiept zijn in hun spel, dat jij degene bent die stoort! Maar verwacht ook weer niet teveel. Een kleuter van deze leeftijd kan gemiddeld 5 tot 10 minuten echt geconcentreerd zijn. Vorig jaar was dat nog maar 3 tot 4 minuten. Als je een verjaardagsfeestje geeft is het handig deze tijden in je achterhoofd te houden. Ook al zijn er kinderen die wel een half uur geconcentreerd kunen blijven, het is slim van veel minder uit te gaan. Er is een grote uitzondering : computer spelletjes. Om dat computerspelletjes voortdurend "beloningen" geven, is het voor een kind moeilijk er mee te stoppen. Daarom is het erg verstandig om je kind vaste tijden te geven waarop er achter de computer gezeten wordt. En je kind daar ook aan te houden! Voel je niet schuldig als je iets niet goed vindt. Grenzen stellen is je werk als ouder. Dingen die niet kunnen en niet mogen zijn een dagelijks onderdeel van ieders leven. En dus ook van het leven van je kleuter.

Tekenen

De fijne motoriek van een kleuter is zo goed, en er is al zo veel geoefend dat je kleuter nu herkenbare tekeningen gaat maken. Kleuters houden van tekenen. Let maar eens op hoe vol zelfvertrouwen ze kunnen zeggen :" ik ga een huis tekenen." Mensen zijn het favoriete onderwerp voor kleuters, vooral de meest belangrijke in hun leven ( ja, JIJ dus!) Kinderen beginnen vaak met het teken van een groot rond hoofd, ledematen zijn nog stokjes, langzamerhand worden de tekeningen "volwassener" Als ze 4 zijn tekenen kleuters tenminste 3 ledematen, en soms zelfs 8. En wees niet verbaasd als daar ook geslachtsdelen in te zien zijn ( soms verpakt als navels). De dingen of de mensen die de kleuter het belangrijkst vindt zijn altijd het groots. Dus logischer wijze is je kleuter groter dan de auto ! Zorg voor veel verschillend tekenmateriaal, kleurtjes, krijtjes, waterverf, papier in verschillende maten en gekleurd papier is een leuke afwisseling met wit

Emotionele ontwikkeling: regels

Kleuters houden van regels. Het geeft duidelijkheid en structuur in hun leven, het is veilig en overzichtelijk. Daarom vinden ze het vaak niet fijn als er van de regels wordt afgeweken. Maar ze kunnen al heel veel begrijpen. Leg ze van te voren uit wat er die dag anders zal gaan. Bijvoorbeeld: "Vanavond kan mamma niet voorlezen, want ze moet weg, dus lees ik morgen een langer stukje? Tien minuten van te voren waarschuwen voor een verandering ( gepland, bv eten ) of onverwachts"( je moet nog even een boodschap halen) voorkomt een heleboel narigheid en verzet.

Taalontwikkeling

Je kleuter kan nu een heleboel : Hij leert 4 tot 6 nieuwe woorden per dag Zinnen zijn langer en gecompliceerder, zijn grammatica beter/goed Een kleuter kan bedenken : wat gebeurt er als. Hij begrijpt wat een woord betekent en begint tegenstellingen te begrijpen. Hij kan een verhaal vertellen met een begin, midden en eind. Hij kan in verschillende situaties zijn taal aanpassen. Hij kan logische stappen in een opdracht onthouden en begrijpen. ( eerst het papier vouwen, dan lijmen) Mischien kan je kleuter nog niet alle woorden goed uitspreken, maar vreemden kunnen hem uitstekend volgen.

Emotionele ontwikkeling: bazigheid

Je kleuter neemt alles wat volwassen doen op en papagaait het na. Af en toe bazig zijn is een van de zaken die ze zien. ( "en NU ruim je je rommel op !") Kinderen van 4 beginnen te experimenteren met de baas spelen en hoe je woorden kunt gebruiken om je zin te krijgen. Combineer dit nu eens met de voorliefde van een 4-jarige voor regels en regelmaat, en ...je ziet een generaaltje in de dop. Omgaan met dit soort gedrag vraagt heel wat van je geduld. Blijf rustig en consequent. Laat je kleuter, vriendelijk maar beslist merken dat dit soort gedrag niet werkt. Eist je kleuter zijn lunch ? Leg uit dat het beter gaat als het vriendelijk gevraagd wordt. Speelt hij de baas over vriendjes, ga zitten en vraag hem of hij het leuk zou vinden als zij dat bij hem doen. Aan de andere kant: natuurlijk wordt je kind groter en daar mag je je kleuter ook in bevestigen. Is er een kleiner broertje of zusje? Dan mag de oudste zijn handje vast houden tijdens een wandeling. Geef keuzes, gaan we eerst voorlezen en dan in bad, of eerst in bad en dan voorlezen? Jij mag het zeggen.

meisje van 4 jaar

Vier jaar en driekwart

Sociale ontwikkeling: vriendjes maken

Niet alle kinderen vinden het makkelijk om vrienden te maken, en soms hebben ze een beetje hulp nodig. Met vrienden spelen is belangrijk: spelenderwijs leren kinderen sociaal gedrag zoals delen en om de beurt. EN het is ook gewoon leuk. Als je je het gevoel hebt dat je kleuter hierbij wel een steuntje in de rug kan gebruiken is kleine stapjes het toverwoord. Wat je wil is dat je kleuter positieve ervaringen opdoet als hij met andere kinderen speelt, zodat hij dat graag nog een keer wil doen. En wat je niet wil is dat hij zich in "gedwongen " voelt dingen te doen, die hij gewoon nog te moeilijk vindt. Je kind kan van nature verlegen of heel voorzichtig zijn en dat is op zich helemaal zo slecht nog niet. In plaats van te proberen hem op dat punt te veranderen kan je hem beter helpen door hem aan te moedigen dat ene stapje extra te zetten. Zodat hij ontdekt hoe leuk het is om met leeftijdsgenootjes te spelen. Praat je kind veel over een ander kindje op school ? Vraag hem eens of hij het leuk vindt dat kindje thuis uit te nodigen. En als het antwoord ja is, regel dan een niet te lang afspraakje. Begin met kinderen die je kind aardig vindt, ook al is het er maar een. Jij wordt tenslotte ook niet zomaar vrienden met een willekeurige vreemde ! Speelafspraakjes maken is voor verlegen kinderen heel prettig. Ze hoeven zelf niet zo heel veel initiatief te nemen, en als ze heben genoten doen ze het de volgende keer uit zichzelf. Maak vooral in het begin je afspraken niet te lang. Een uur is al lang genoeg. En blijf zelf een beetje in de buurt, als ze niet weten wat ze moeten gaan doen, kun je ze een beetje op weg helpen. En weet je hoe leuk het is als pappa of mamma mee doen met verstoppertje spelen ?

Delen

VAN MIJ, kan je kleuter schreeuwen terwijl hij z?n knuffel uit de handen van een vriendje trekt. AFBLIJVEN roept hij als iemand aan zijn kleurpotloden zit. En jij vraagt je wanhopig af of je hem nu echt niet hebt geleerd dat hij ook moet delen. Dat weet en kan een kleuter best, maar hij is nog niet erg consequent. Hij kan misschien wel dagen met andere kinderen spelen, keurig "omstebeurt" doen. En hij is een heel stuk minder op zich-zelf gericht dan 2 jaar geleden. Maar hij is nog steeds heel impulsief en heeft nog steeds niet zo heel veel idee van "tijd", dus wachten tot hij aan de beurt is, "even" een vriendje met zijn speelgoed laten spelen, is nog best heel moeilijk voor een kleuter. De goede kant van het verhaal is dat heel veel kleuters graag tekeningen maken voor hun juf, cadeautjes voor hun ouders, en hun snoepjes delen met hun vriendjes. Kleuters beginnen te ontdekken dat het leuk is om aardig te zijn en dat delen fijn is. Maar dat gaat net als leren lopen, met vallen en opstaan. Prijs je kind als het wil delen. Vertel het hem vriendelijk wanneer je z'n gedrag niet aardig vindt. En onthou: je kind leert nog altijd het meest van jou. Geef het goede voorbeeld !!

Sorry zeggen

Het woord sorry is sneller geleerd dan begrepen! Je kunt een kind nu eenmaal niet dwingen ergens echt spijt van te hebben. Kleuters beginnen te leren zich in anderen te verplaatsen en met ze mee te leven. Dat is de sleutel voor een oprecht Sorry. Ego-centrisme, jezelf tot middelpunt maken, overheerst nog steeds in het denken van een kleuter. Eigenlijk kunnen kinderen pas vanf hun 6de/7de jaar echt een situatie vanuit een ander bekijken. Maar dat neemt niet weg dat je 4-jarige kleuter heel goed weet dat hij iets verkeerd gedaan heeft. Of dat hij iemand heeft pijn gedaan.

Wat kun je je kind leren om zich te verontschuldigen ?

  • Geen woorden maar daden. Een gemompeld sorry zegt niet zoveel. Handen schudden, kusje geven, de boel opruimen als er wat kapot gemaakt is, dat is duidelijke taal!
  • Zeg een excuus duidelijk voor en laat je kind het herhalen.
  •  Moedig aan dat ze zelf hun excuses maken, door bijvoorbeeld te zeggen hebben jullie nog iets te zeggen tegen elkaar? Wat zouden jullie nu kunnen doen. Dat werkt vele malen beter dan eisen dat ze sorry zeggen
  • Beloon vrijwillig gegeven excuses.

Emotionele ontwikkeling: zelfbeeld

Onderzoek toont aan dat kleuters al geloven dat dun mooi is en dik lelijk. Onderschat ook de invloed van de tv niet !! Het is dus nooit te vroeg om ervoor te zorgen dat je kind een positief gevoel over zijn eigen lichaam heeft. Regel een is natuurlijk je eigen houding. Als je altijd maar bezig bent over je gewicht, je dieet , je te dikke....dan geef je je kind ook mee, dat dit dus heel belangrijke zaken zijn. Dat gaat trouwens ook op voor het commentaar geven op hoe anderen eruit zien. Maak er een huisregel van : geen commentaar op andermans uiterlijk.

Geheimpjes

Je kleuter vindt het leuk om te fluisteren ( en te krijsen ) ze hebben hun stem zo goed onder controle dat ze dat allemaal kunnen ! En 4 jarigen vinden het ook geweldig om geheimpjes te hebben ( Yes ! ik weet iets dat iemand anders niet weet !!!) Kleuters zijn bezig onafhankelijk te worden en het hebben van een geheimpje geeft hem natuurlijk enig mate van controle over zijn situatie. Hij mag bepalen wie dit wel en wie dit niet mag weten. ( sommige psychologen zeggen dat ook dat dit de voorloper is van de behoefte aan meer privacy). Kleuters ontdekken dat woorden macht hebben. De macht iemand uit te sluiten, te kwetsen of iemand blij te maken.... Maar pas op ! Je kleuter is nog niet echt handig, niet in vriendjes maken, niet in geheimen. Voor hij het weet, vinden anderen het niet leuk dat hij geheimpjes niet wil vertellen.... Het is daarom belangrijk dat je wel met je kleuter praat over geheimen. En wanneer je ze niet mag vertellen en wanneer wel. Wees je ervan bewust dat je kleuter dat echt niet in een keer door zal hebben, maar ...al doende leert men. En verzeker hem ervan dat hij jou altijd al zijn geheimen kan vertellen en dat je nooit boos zult zijn als hij iets "verraad". Zelfs niet als hij je in het diepst geheim vertelt ,wat je voor je verjaardag krijgt... En voor alle zekerheid.... druk je kind op het hart dat als een volwassene tegen hem zegt dat het een geheimpje is tussen hem/haar en je kleuter, dat hij dat dan meteen aan mamma of pappa moet vertellen.